Categories: General
      Date: pa╝ 22, 2019
     Title: 23.10

23 pa┼║dziernika
Święty Jan Kapistran, prezbiter


Jan urodzi┼é si─Ö 24 czerwca 1386 r. w Capestrano. Pierwsze nauki pobiera┼é w domu ojcowskim. Ojca by┼éo bowiem sta─ç na utrzymanie nauczyciela, kt├│ry pe┼éni┼é r├│wnocze┼Ťnie obowi─ůzki guwernera. W latach 1405-1411 Jan studiowa┼é prawo na uniwersytecie w Perugii. Po uko┼äczonych studiach pe┼éni┼é urz─ůd doradcy i kancelisty na dworze kr├│la neapolita┼äskiego.
W roku 1413 z ramienia kr├│la Neapolu, W┼éadys┼éawa Andegawe┼äskiego, namiestnikiem Perugii zosta┼é Coluccio z Chieti. Do pomocy dobra┼é on sobie 6 administrator├│w, po jednym nad ka┼╝dym okr─Ögiem. W┼Ťr├│d nich znalaz┼é si─Ö m┼éody Kapistran. Mia┼é w├│wczas 26 lat. Jednak w dwa lata potem wybuch┼éa wojna (1415). Jan zosta┼é uwi─Öziony. Pocz─ůtkowo usi┼éowa┼é zbiec z wi─Özienia i by┼éoby si─Ö to uda┼éo, gdyby sznur, zrobiony z bielizny i ubrania, nie zerwa┼é si─Ö. Jan spad┼é na d├│┼é i bole┼Ťnie si─Ö pot┼éuk┼é. Zosta┼é pochwycony i by┼é tym pilniej strze┼╝ony. D┼éugie miesi─ůce sp─Ödzone w potwornych warunkach i w zupe┼énym opuszczeniu otworzy┼éy mu oczy. Zacz─ů┼é oddawa─ç si─Ö ┼╝arliwej modlitwie. Postanowi┼é po wyj┼Ťciu z wi─Özienia po┼Ťwi─Öci─ç si─Ö na wy┼é─ůczn─ů s┼éu┼╝b─Ö Bo┼╝─ů. Wed┼éug jego zezna┼ä w wi─Özieniu pewnego dnia pojawi┼é mu si─Ö ┼Ťw. Franciszek z Asy┼╝u i zach─Öci┼é go, by po uwolnieniu wst─ůpi┼é do grona jego duchowych syn├│w.
Po z┼éo┼╝eniu odpowiednio wysokiego okupu Jan wyszed┼é na wolno┼Ť─ç. Postanowi┼é wype┼éni─ç natychmiast z┼éo┼╝ony Panu Bogu ┼Ťlub. Aby to by┼éo mo┼╝liwe, musia┼é zrezygnowa─ç z ┼╝ycia rodzinnego, do kt├│rego wcze┼Ťnie si─Ö sposobi┼é. Hagiografowie nie s─ů w tej sprawie zgodni. Jedni podaj─ů, ┼╝e zerwa┼é zar─Öczyny, inni - ┼╝e by┼é ju┼╝ ┼╝onaty, ale ma┼é┼╝e┼ästwo by┼éo non consumatum, wi─Öc uzyska┼é od niego dyspens─Ö papiesk─ů.
W czasie studi├│w filozoficznych i teologicznych Jan Kapistran zetkn─ů┼é si─Ö ze ┼Ťw. Bernardynem ze Sieny, kt├│ry w├│wczas by┼é w klasztorze jego nauczycielem. Odt─ůd przyja┼║nili si─Ö a┼╝ do ┼Ťmierci. ┼Üw. Bernardyn w┼éa┼Ťnie wtedy przeprowadza┼é dzie┼éo reformy zakonu franciszka┼äskiego. Pozna┼é si─Ö rych┼éo na Janie Kapistranie i mianowa┼é go zaraz po ┼Ťwi─Öceniach kap┼éa┼äskich kaznodziej─ů zakonu. Odt─ůd Jan za przyk┼éadem swojego mistrza przebiega┼é wioski i miasta W┼éoch, g┼éosz─ůc konieczno┼Ť─ç poprawy ┼╝ycia i nawo┼éuj─ůc do pokuty. Wsz─Ödzie te┼╝, gdzie tylko nadarzy┼éa si─Ö okazja, zak┼éada┼é klasztory obserwant├│w wed┼éug reformy ┼Ťw. Bernardyna.

┼Üwi─Öty Jan Kapistran Niebawem s┼éawa Jana dotar┼éa do Rzymu. Odt─ůd papie┼╝e cz─Östo korzystali z jego pomocy. W latach 1435-1436 Jan otrzyma┼é polecenie od Eugeniusza IV, by po┼Ťredniczy┼é w sporze, jaki zaistnia┼é na dworze kr├│la Neapolu odno┼Ťnie do nast─Öpstwa tronu. W latach 1440-1442 musia┼é ┼éagodzi─ç napi─Öcia pomi─Ödzy Mediolanem a Bazyle─ů. W roku 1442 w podobnej sprawie zosta┼é wys┼éany przez papie┼╝a na Sycyli─Ö, a przedtem jeszcze w roku 1437 do Wenecji, by z tamtejszym przysz┼éym patriarch─ů, ┼Ťw. Wawrzy┼äcem Justynianem, przeprowadzi─ç ┼Ťledztwo w sprawie zarzut├│w stawianym jezuatom, za┼éo┼╝onym w roku 1367 przez ┼Ťw. Jana Kolumbini. Zaraz potem Jan wyruszy┼é do Ziemi ┼Üwi─Ötej, by zwizytowa─ç plac├│wki obserwant├│w, kt├│rymi za zezwoleniem papie┼╝a obsadzi┼é sanktuaria tamtejsze (1438-1442). Uda┼éo mu si─Ö nak┼éoni─ç tamtejszych hierarch├│w prawos┼éawnych, ┼╝eby wzi─Öli udzia┼é w unii florenckiej w roku 1439.
W roku 1451 cesarz Rzeszy Niemieckiej, Fryderyk III, wys┼éa┼é do papie┼╝a Miko┼éaja V poselstwo w celu wyjednania u papie┼╝a og┼éoszenia krucjaty przeciwko Turkom i przeciwko husytom czeskim. Papie┼╝ uzna┼é za najodpowiedniejszego do tej misji Jana Kapistrana. Mianowa┼é go wi─Öc swoim legatem i da┼é mu wszelkie konieczne pe┼énomocnictwa, z urz─Ödem inkwizytora w┼é─ůcznie. Na ca┼éym szlaku podr├│┼╝y (we W┼éoszech, Austrii, Francji, Niemczech, w Polsce, na pograniczu Czech i Moraw, na W─Ögrzech) witali go z najwy┼╝szymi honorami: cesarz, kr├│lowie, magnaci, biskupi i t┼éumy wiernych. Jan niezmordowanie przemawia┼é na rzecz krucjaty. Przemierzaj─ůc te kraje organizowa┼é szpitale i inne dzie┼éa mi┼éosierdzia.
Korzystaj─ůc z okazji, ┼╝e Jan Kapistran jest ju┼╝ tak blisko granic Polski, kr├│l Kazimierz Jagiello┼äczyk i biskup krakowski, kardyna┼é Zbigniew Ole┼Ťnicki, zaprosili go do Polski. Okaza┼éy poczet kr├│lewski towarzyszy┼é legatowi papieskiemu z Wroc┼éawia do Krakowa. W Polsce Jan zatrzyma┼é si─Ö 8 miesi─Öcy. Trwa┼é─ů pami─ůtk─ů jego pobytu by┼éo za┼éo┼╝enie przez niego dw├│ch klasztor├│w obserwant├│w w Polsce: w Krakowie (1453) i w Warszawie (1454).
I we Wroc┼éawiu, i w Krakowie Jan g┼éosi┼é p┼éomienne, wielogodzinne kazania, na kt├│re przybywa┼éy tysi─ůce ludzi. Jak odnotowali kronikarze, mieszczanie wroc┼éawscy tak przej─Öli si─Ö naukami kaznodziei, ┼╝e na wielkim stosie spalili przedmioty, kt├│re prowadzi┼éy ich do grzechu (m.in. zwierciad┼éa). W Krakowie s┼éuchano nauk na Rynku G┼é├│wnym (kt├│ry ma a┼╝ 4 ha powierzchni), a i tu ludzie ledwie mie┼Ťcili si─Ö. Ka┼╝dy chcia┼é pos┼éucha─ç i zobaczy─ç s┼éynnego zakonnika, kt├│ry nie do┼Ť─ç, ┼╝e m├│wi┼é rzeczy wa┼╝ne, to jeszcze gestykulowa┼é tak, ┼╝e nauki stawa┼éy si─Ö bardziej zrozumia┼ée i ┼éatwiej je by┼éo zapami─Öta─ç.
Jednak podj─Öta przez Kapistrana misja zorganizowania antytureckiej krucjaty nie powiod┼éa si─Ö. Polska, sama zagro┼╝ona przez Krzy┼╝ak├│w, nie w┼é─ůczy┼éa si─Ö do wojny przeciwko Turkom. Jeszcze gorzej by┼éo w Czechach - husyci zamkn─Öli przed legatem papieskim bramy do Pragi. Jan uda┼é si─Ö wi─Öc na W─Ögry, cz─Ö┼Ťciowo ju┼╝ opanowane przez Turk├│w. 6 sierpnia 1456 r. dosz┼éo do krwawej rozprawy pod Belgradem, w kt├│rej w├│dz Jan Hunyadi odni├│s┼é wspania┼ée zwyci─Östwo. Duchowym sprawc─ů tego triumfu by┼é Jan Kapistran. Nie tylko bowiem zach─Öca┼é do walki p┼éomiennymi przem├│wieniami, ale sam osobi┼Ťcie na koniu spieszy┼é tam, gdzie za┼éamywa┼éy si─Ö szeregi, i dodawa┼é odwagi walcz─ůcym. Wyczerpany, pozbawiony zupe┼énie si┼é, prze┼╝y┼é jeszcze dwa miesi─ůce i 10 pa┼║dziernika 1456 r. zmar┼é w mie┼Ťcie Uliak w 70. roku ┼╝ycia. Tam te┼╝ spocz─Ö┼éy jego ┼Ťmiertelne szcz─ůtki.
W swym aktywnym ┼╝yciu po┼Ťwi─Öca┼é wiele czasu na modlitw─Ö. Prowadzi┼é ┼╝ycie umartwione. Cz─Östo po┼Ťci┼é. Mia┼é dar przepowiadania przysz┼éo┼Ťci. Nazwano go "aposto┼éem zjednoczonej (po schizmie) Europy". Ju┼╝ w roku 1514 papie┼╝ Leon X zezwoli┼é diecezji w Sulmonie na obchodzenie jego dorocznego ┼Ťwi─Öta. Grzegorz XV w roku 1622 przywilej ten rozszerzy┼é na ca┼éy Ko┼Ťci├│┼é. Uroczysta kanonizacja nast─ůpi┼éa dopiero w roku 1690. Dokona┼é jej Aleksander VII.
┼Üw. Jan Kapistran zostawi┼é po sobie kilkana┼Ťcie drobnych pism ascetycznych i polemicznych, jak np.: O powadze papie┼╝a i soboru, Zwierciad┼éo kleru, O po┼╝─ůdliwo┼Ťci, Zwierciad┼éo sumienia itp. Najcenniejsze s─ů jego listy, kt├│re daj─ů wgl─ůd w jego osobowo┼Ť─ç i sytuacj─Ö, jaka panowa┼éa za jego czas├│w. Jest patronem prawnik├│w.

W ikonografii ┼Ťw. Jan Kapistran przedstawiany jest w habicie franciszka┼äskim. Jego atrybuty: gwiazda ko┼éo g┼éowy, krucyfiks, ksi─Öga, monstrancja w r─Ökach, noga depcz─ůca turecki turban, sztandar z krzy┼╝em.

Źródło