Categories: General
      Date: pa╝  2, 2016
     Title: 03.10

 

3 pa┼║dziernika
Święty Franciszek Borgiasz, prezbiter

 



Franciszek urodzi┼é si─Ö 28 pa┼║dziernika 1510 r. w Gandii ko┼éo Walencji, w jednym z najznakomitszych hiszpa┼äskich rod├│w Borgi├│w. By┼é pierworodnym dzieckiem Jana, ksi─Öcia Gandii, i Joanny Arago┼äskiej, a prawnukiem: po mieczu - nies┼éawnego papie┼╝a Aleksandra VI, za┼Ť po k─ůdzieli - kr├│la Ferdynanda Katolickiego. W m┼éodo┼Ťci otrzyma┼é bardzo dobre wykszta┼écenie. Gdy mia┼é dziesi─Ö─ç lat, umar┼éa jego ukochana matka. Zaopiekowa┼é si─Ö nim i zadba┼é o jego wykszta┼écenie wuj, arcybiskup Saragossy.
Ju┼╝ jako m┼éodzieniec Franciszek mia┼é ochot─Ö zamieni─ç wspania┼ée komnaty pa┼éacowe na klasztorn─ů cel─Ö, ale ojciec wys┼éa┼é go jako pazia na dw├│r cesarza Karola V do Valladolid, gdzie, mimo okazji do z┼éego, Franciszek zachowa┼é czysto┼Ť─ç. Podczas s┼éu┼╝by o┼╝eni┼é si─Ö z Eleonor─ů de Castro Melo e Menezes, kt├│ra s┼éyn─Ö┼éa nie tylko z urody, ale i z niezwyk┼éej zacno┼Ťci duszy. Mieli o┼Ťmioro dzieci - Karola Carlosa urodzonego w 1530 r., dwa lata m┼éodsz─ů Izabel─Ö (matk─Ö Franciszka Gom├ęz de Sandoval y Rojas - faworyta kr├│la Filipa III Habsburga), trzy lata m┼éodszego Jana. By┼éy jeszcze o pi─Ö─ç lat m┼éodsze od Karola bli┼║niaki Alvaro i Joanna, a tak┼╝e Ferdynand, Dorota i Alfons.
O pobo┼╝no┼Ťci ca┼éej rodziny niech ┼Ťwiadczy fakt, ┼╝e ilekro─ç us┼éyszeli dzwonek towarzysz─ůcy kap┼éanowi id─ůcemu do umieraj─ůcego, zrywali si─Ö wraz z dzie─çmi, we dnie czy w nocy, i odprowadzali ksi─Ödza z Cia┼éem Pa┼äskim na miejsce.
Mimo ┼╝e szcz─Ö┼Ťcie sprzyja┼éo Franciszkowi, nie zaprzesta┼é pracy nas sob─ů. Cz─Östo uczestniczy┼é we Mszy ┼Ťwi─Ötej, przyst─Öpowa┼é do spowiedzi i Komunii i du┼╝o pracowa┼é. W rzadkich godzinach wypoczynku zajmowa┼é si─Ö ┼Ťpiewem i muzyk─ů, niekiedy my┼Ťlistwem, unika┼é gier w karty i kostki, bo jak mawia┼é, "tracimy przez to trzy kosztowne rzeczy: czas, pieni─ůdze i sumienie".
W 1539 r. podczas sejmu w Toledo niespodzianie zmar┼éa m┼éoda cesarzowa Izabela Portugalska. Uchodzi┼éa ona za dobr─ů, szlachetn─ů i najpi─Ökniejsz─ů z kobiet swoich czas├│w. Mia┼éa zaledwie 36 lat i cieszy┼éa si─Ö powszechn─ů mi┼éo┼Ťci─ů dla swej szlachetno┼Ťci i dobroci. Franciszek towarzyszy┼é z urz─Ödu jej cia┼éu do grobu w Grenadzie. Wielkie wra┼╝enia na nim zrobi┼éy zmiany, jakie poczyni┼éa ┼Ťmier─ç na twarzy cesarzowej. Postanowi┼é odt─ůd s┼éu┼╝y─ç Bogu i wst─ůpi─ç do zakonu, gdyby prze┼╝y┼é ┼╝on─Ö. P├│┼║niej nieraz wspomina┼é, ┼╝e ┼Ťmier─ç cesarzowej Izabeli powo┼éa┼éa go do nowego ┼╝ycia.
Niezw┼éocznie po pogrzebie po┼Ťpieszy┼é do Toledo, aby zrezygnowa─ç z pe┼énienia urz─Ödu, ale cesarz nie chcia┼é si─Ö pozby─ç swego najwierniejszego towarzysza i mianowa┼é go wicekr├│lem Katalonii. Franciszek Borgiasz w latach 1539-1543 rz─ůdzi┼é m─ůdrze i sprawiedliwie i by┼é dla wszystkich wzorem zacno┼Ťci. Co dzie┼ä odmawia┼é r├│┼╝aniec, spowiada┼é si─Ö, przyst─Öpowa┼é do Komunii w ka┼╝d─ů niedziel─Ö i ┼Ťwi─Öto, biczowa┼é si─Ö, a sypia┼é tylko cztery do pi─Öciu godzin na dob─Ö.
Po ┼Ťmierci ojca w 1543 r. zrzek┼é si─Ö godno┼Ťci wicekr├│la, wyjecha┼é z Katalonii i obj─ů┼é zarz─ůd dziedzicznego ksi─Östwa Gandii. Dba┼é o swoich poddanych. Stara┼é si─Ö o popraw─Ö ich moralno┼Ťci i warunk├│w materialnych. Chcia┼é te┼╝ podnie┼Ť─ç poziom o┼Ťwiaty. Swoim przyk┼éadem doprowadzi┼é do tego, ┼╝e ka┼╝dy w Gandii chocia┼╝ raz na miesi─ůc przyst─Öpowa┼é do Sto┼éu Pa┼äskiego.
Gdy umiera┼éa jego ┼╝ona Eleonora, kl─Öcz─ůc u st├│p Ukrzy┼╝owanego, prosi┼é Boga o jej zdrowie i ┼╝ycie. Us┼éysza┼é wtedy g┼éos: "Je┼Ťli koniecznie ┼╝─ůdasz, aby ma┼é┼╝onka twoja d┼éu┼╝ej ┼╝y┼éa, niech si─Ö stanie wola twoja, ale wiedz, ┼╝e to nie wyjdzie jej na dobre". "Panie - odpowiedzia┼é zap┼éakany Franciszek - jak┼╝e bym mia┼é ┼╝─ůda─ç, aby┼Ť spe┼éni┼é wol─Ö moj─ů? Niech si─Ö zawsze i wsz─Ödzie dzieje wola Twoja! U n├│g Twych sk┼éadam moje, mej ┼╝ony i mych dzieci ┼╝ycie i wszystko, co tylko posiadam. Rozporz─ůdzaj wszystkim wed┼éug upodobania".
┼Üwi─Öty Franciszek BorgiaszW 1548 r. ┼╝ona Franciszka umar┼éa, maj─ůc tylko 35 lat. Wype┼éni┼é on wtedy powzi─Öte po ┼Ťmierci cesarzowej Izabeli postanowienie - wst─ůpi┼é do zakonu jezuit├│w. Za pozwoleniem Stolicy Apostolskiej zosta┼é jeszcze rok w ┼Ťwiecie, aby zabezpieczy─ç dzieci i zamkn─ů─ç wszystkie sprawy osobiste i publiczne. W 1549 r. w Rzymie zosta┼é przez ┼Ťw. Ignacego przyj─Öty do zakonu. Na wie┼Ť─ç o tym, ┼╝e papie┼╝ Juliusz III chce mu ofiarowa─ç kapelusz kardynalski, uciek┼é z Rzymu i wr├│ci┼é do Hiszpanii, gdzie w roku 1551 przyj─ů┼é ┼Ťwi─Öcenia kap┼éa┼äskie.
W ma┼éej celce kolegium w Ognate prze┼╝y┼é kilka nast─Öpnych lat na modlitwie i pokucie, pe┼éni─ůc najni┼╝sze pos┼éugi. Codzienne zastanawia┼é si─Ö nad sob─ů i robi┼é rachunek sumienia, co doprowadzi┼éo do takiej pokory, ┼╝e uwa┼╝a┼é si─Ö za najwi─Ökszego grzesznika na ┼Ťwiecie. Swoje listy podpisywa┼é wtedy "Franciszek grzesznik". W okolicy dzia┼éa┼é jako misjonarz. Tam, gdzie przychodzi┼é, zbiera┼éy si─Ö tysi─ůce ludzi, by go s┼éucha─ç i dozna─ç od niego pociechy. P├│┼║niej ┼Ťw. Ignacy wys┼éa┼é go na dwa lata, by by┼é kaznodziej─ů i spowiednikiem przy dworze portugalskim. Cieszy┼é si─Ö tam zaufaniem najwy┼╝szych dostojnik├│w i magnat├│w. Pi─Ö─ç razy papie┼╝ ofiarowa┼é mu godno┼Ť─ç kardynalsk─ů, on jednak za ka┼╝dym razem odpowiada┼é: "Nie dlatego zrzuci┼éem gronostaje ksi─ů┼╝─Öce, aby przywdzia─ç arcykap┼éa┼äsk─ů purpur─Ö!"
Nie chcia┼é piastowa─ç ┼╝adnych stanowisk, ale przekonano go, ┼╝e jego pochodzenie, zdolno┼Ťci i wykszta┼écenie powoduj─ů, ┼╝e powinien kierowa─ç innymi. Dlatego w 1554 r. zosta┼é prowincja┼éem Hiszpanii, Portugalii i Indii, a jedena┼Ťcie lat p├│┼║niej wybrano go na genera┼éa zakonu. Przyj─ů┼é t─Ö godno┼Ť─ç, m├│wi─ůc: "Prosi┼éem Boga o krzy┼╝, ale przyznaj─Ö si─Ö, ┼╝e o takim jak ten nie my┼Ťla┼éem". Rz─ůdzi┼é z niezwyk┼é─ů m─ůdro┼Ťci─ů. Zakon liczy┼é wtedy ju┼╝ oko┼éo stu trzydziestu dom├│w i trzech i p├│┼é tysi─ůca cz┼éonk├│w, dlatego Franciszek musia┼é odbywa─ç cz─Öste i m─Öcz─ůce podr├│┼╝e. Wzmocni┼é organizacyjnie zakon, k┼éad─ůc podstawy pod jego pot─Ög─Ö. To on przyj─ů┼é do nowicjatu Stanis┼éawa Kostk─Ö. By┼é r├│wnie┼╝ spowiednikiem ┼Ťw. Teresy z Avila.
B─Öd─ůc przyjacielem i doradc─ů Ignacego Loyoli, wspom├│g┼é utworzenie przez niego Papieskiego Uniwersytetu Gregoria┼äskiego (Collegium Romanum). Ponadto w Rzymie g┼éosi┼é kazania, uczy┼é dzieci, a w czasie zarazy w 1566 r. ratowa┼é chorych.
┼Üwi─Öty Franciszek BorgiaszW 1572 r. z polecenia papie┼╝a ┼Ťw. Piusa V Franciszek, mimo z┼éego samopoczucia, objecha┼é wraz z kardyna┼éem Alessandrim dwory hiszpa┼äski, francuski i portugalski, aby nam├│wi─ç te pa┼ästwa do wyprawy przeciw Turkom. Ta mediacja doprowadzi┼éa do powstania koalicji pa┼ästw chrze┼Ťcija┼äskich, kt├│ra pokona┼éa wielk─ů flot─Ö tureck─ů pod Lepanto.
W czasie drogi powrotnej, ju┼╝ we W┼éoszech, zas┼éab┼é tak bardzo, ┼╝e zaniesiono go w lektyce do Rzymu, gdzie zmar┼é po kilku miesi─ůcach 1 pa┼║dziernika 1572 r. w opinii ┼Ťwi─Öto┼Ťci. Prze┼╝y┼é 62 lata. Pozostawi┼é po sobie wiele pism filozoficznych. Relikwie Franciszka Borgiasza zosta┼éy przeniesione z Ferrary do ko┼Ťcio┼éa jezuit├│w w Madrycie w 1901 roku.
Zosta┼é beatyfikowany przez papie┼╝a Urbana III 23 listopada 1624 r., a kanonizowany przez Klemensa X 20 czerwca 1670 r. Jest patronem Portugalii, Roty (Mariany P├│┼énocne), a tak┼╝e or─Ödownikiem, do kt├│rego zwracaj─ů si─Ö zagro┼╝eni trz─Ösieniem ziemi. W ikonografii jego atrybutem jest cz─Östo czaszka w diademie.

Źródło